Λογοκλοπή

Τι είναι:

Η αποφυγή της λογοκλοπής εντάσσεται στο πλαίσιο εφαρμογής ηθικών αρχών κατά την έρευνα και σύνταξη κειμένων. Η λογοκλοπή συνιστά σοβαρότατο ακαδημαϊκό αδίκημα. Πρόκειται για την οικειοποίηση λέξεων, φράσεων, ιδεών, νοημάτων ή και ολόκληρου πνευματικού έργου.

Υπάρχουν διάφορες μορφές λογοκλοπής τις οποίες θα πρέπει ο/η συγγραφέας να έχει υπόψη του προκειμένου να αποφύγει το ακαδημαϊκό αυτό αδίκημα. Οι βασικότερες είναι (Βιβλιοθήκη ΑΠΘ, 2014):

  • Η κατά λέξη αντιγραφή μεγάλου τμήματος ή ακόμη και ολόκληρου του πνευματικού έργου και η παρουσίασή του ως πόνημα του/της συγγραφέα.

  • Η αναφορά των πηγών αποκλειστικά στη βιβλιογραφία και η αποφυγή χρησιμοποίησης τους στο κείμενο.

  • Η αντιγραφή ή ακόμη και η παράφραση ιδέας χωρίς αναφορά στην πηγή από την οποία αντλήθηκε.

  • Η αυτολογοκλοπή, δηλαδή η ανακύκλωση-ανασύνθεση παλαιών έργων του/της συγγραφέα και η παρουσίαση τους ως νέα αυτοτελή εργασία.

Οι βασικοί τρόποι αποφυγής της λογοκλοπής παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα (Βιβλιοθήκη ΑΠΘ, 2014):

Τρόπος αποφυγής

Περιγραφή

Εντοπισμός βιβλιογραφίας και καταγραφή βιβλιογραφικών στοιχείων

Ο/Η συγγραφέας θα πρέπει να συλλέξει τη βιβλιογραφία και να κρατήσει λεπτομερείς σημειώσεις των πηγών που θα χρησιμοποιήσει. Η ορθή οργάνωση του υλικού κατά τρόπο εύχρηστο, συστηματικό και ξεκάθαρο αποτελεί ένα σημαντικότατο βήμα στην πρόληψη της λογοκλοπής και την αποφυγή μελλοντικών προβλημάτων. Στην οργάνωση του υλικού μπορούν να βοηθήσουν εργαλεία διαχείρισης βιβλιογραφικών αναφορών.

Συνεργασία με καθηγητή

Η επίβλεψη από τον/την καθηγητή/τρια και η αγαστή και διαρκής συνεργασία μαζί του/της. Η εμπειρία του/της καθηγητή/τριας και οι συμβουλές του/της ορίζουν σε μεγάλο βαθμό το πλαίσιο έρευνας και συγγραφής εντός των οποίων μπορεί να κινηθεί ένας φοιτητής/ερευνητής και κατ’ επέκταση διασφαλίζουν σε μεγάλο βαθμό τη νομιμότητα του πονήματος.

Εισαγωγή αναφορών μέσα στο κείμενο

Κατά τη συγγραφή ενός κειμένου θα πρέπει να εισαχθούν σε αυτό οι απαραίτητες αναφορές οι οποίες να δηλώνουν την πατρότητα μίας φράσης ή μία ιδέας. Οι βιβλιογραφικές αναφορές γράφονται με συγκεκριμένο τρόπο (στυλ). Φροντίστε να γνωρίζετε εκ των προτέρων το στυλ βιβλιογραφίας που πρέπει να χρησιμοποιήσετε στην εργασία σας. Χρησιμοποιείστε κάποιο εργαλείο διαχείρισης βιβλιογραφικών αναφορών για την αποφυγή λαθών στη σύνταξη των βιβλιογραφικών αναφορών.

Παράθεση αποσπάσματος

Στην αυτολεξεί παράθεση ενός χωρίου πρέπει να χρησιμοποιούνται εισαγωγικά, να μην υπάρχει η παραμικρή αλλοίωση του αρχικού κειμένου και να αναφέρεται η πηγή.

Σύνοψη

Η σύνοψη πρέπει να ακολουθεί τη σειρά των ιδεών του συγγραφέα, να μην αλλοιώνει τις ιδέες του συγγραφέα, να περιέχει τα πιο σημαντικά ή σχετικά στοιχεία του κειμένου και να αναφέρεται η πηγή. Αν χρησιμοποιούνται λέξεις ή φράσεις (όροι- κλειδιά, όχι τεχνικοί όροι) του/της συγγραφέα, τότε αυτές πρέπει να μπαίνουν μέσα σε εισαγωγικά ή να γράφονται με πλάγια γράμματα.

Παράφραση

Στην παράφραση πρέπει να χρησιμοποιείται το ύφος γραφής του/της συγγραφέα, οι λέξεις του αρχικού κειμένου να αντικαθίστανται με συνώνυμες, να αναδιοργανώνεται η δομή της πρότασης και να γίνεται παραπομπή στην πηγή. Αν χρησιμοποιούνται λέξεις ή φράσεις (όροι- κλειδιά, όχι τεχνικοί όροι) του/της συγγραφέα, τότε αυτές πρέπει να μπαίνουν μέσα σε εισαγωγικά ή να γράφονται με πλάγια γράμματα.

Προσωπικές απόψεις/Συμπεράσματα/Κοινή γνώση

Σε αυτές τις περιπτώσεις δε χρειάζεται να αναφερθεί κάποια πηγή. Κοινή γνώση θεωρούνται οι δεδομένες πληροφορίες, π.χ. Η ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας έγινε στη Χιροσίμα στις 6 Αυγούστου του 1945.

Εισαγωγή βιβλιογραφίας στο τέλος του κειμένου

Στο τέλος του κειμένου πρέπει να υπάρχει πλήρης λίστα με τις πηγές που έχουν χρησιμοποιηθεί. Η βιβλιογραφία πρέπει να γραφεί με συγκεκριμένο τρόπο (στυλ). Φροντίστε να γνωρίζετε εκ των προτέρων το στυλ βιβλιογραφίας που πρέπει να χρησιμοποιήσετε στην εργασία σας. Χρησιμοποιείστε κάποιο εργαλείο διαχείρισης βιβλιογραφικών αναφορών για την αποφυγή λαθών στη σύνταξη των βιβλιογραφικών αναφορών.

Συμβουλή 1: Χρησιμοποιήστε εργαλεία αναφορών

Τα εργαλεία διαχείρισης βιβλιογραφικών αναφορών διευκολύνουν τόσο στη συλλογή πληροφοριών, όσο και στη συγγραφή εργασιών. Διαθέτουν εργαλείο που ενσωματώνεται στον επεξεργαστή κειμένου (Word) και εισάγει αυτόματα τη βιβλιογραφία σε όποιο στυλ επιθυμείτε. Γνωστά προγράμματα διαχείρισης βιβλιογραφικών αναφορών είναι το Mendeley, Endnote, Zotero.

Σε περίπτωση που δε θέλετε να χρησιμοποιήσετε ένα εργαλείο διαχείρισης βιβλιογραφικών αναφορών και απλά επιθυμείτε να δημιουργήσετε τη βιβλιογραφία σας, χρησιμοποιήστε είτε το Εργαλείο σύνταξης βιβλιογραφικών παραπομπών του Ωρίωνα (Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙΘ, 2009) είτε το εργαλείο Cite this for me. 

Συμβουλή 2: Σιγουρευτείτε για το στυλ βιβλιογραφίας

Πριν ξεκινήσετε να συγγράφετε την εργασία σας, φροντίστε να ενημερωθείτε για το στυλ βιβλιογραφίας που πρέπει να χρησιμοποιήσετε. Η αλλαγή στυλ μετά την ολοκλήρωση μιας εργασίας συχνά απαιτεί χρόνο και αυξάνει την πιθανότητα λαθών.

Βιβλιογραφία

Resnik, David B. (τελευταία ενημέρωση, 22 Μαΐου 2015). What is Ethics in Research & Why is it Important? Research Triangle Park (RTP), North Carolina, USA: National Institute of Environmental Health Sciences. Ανακτήθηκε την 27/07/2015 από: http://www.niehs.nih.gov/research/resources/bioethics/whatis/

Βιβλιοθήκη ΑΠΘ. (2014). Πνευματικά δικαιώματα, λογοκλοπή. Ανακτήθηκε την 27/07/2015 από: www.lib.auth.gr/el/πνευματικά-δικαιώματα-λογοκλοπή

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Cite This For Me. (n.d.). Cite This For Me: Automatic bibliography generator. Retrieved 3/6/2014, from http://www.citethisforme.com

Millington, P. (2015). SHERPA/RoMEO - Publisher copyright policies & self-archiving. [online] Sherpa.ac.uk. Retrieved 3/6/2014, from http://www.sherpa.ac.uk/romeo

Peer review. (2015). In Wikipedia. Retrieved 4/8/2015, from https://en.wikipedia.org/wiki/Peer_review

Postprint. (2015). In Wikipedia. Retrieved 4/8/2015, from https://en.wikipedia.org/wiki/Postprint

Preprint. (2015). In Wikipedia. Retrieved 4/8/2015, from https://en.wikipedia.org/wiki/Preprint

Publicationethics.org. (2015). Committee on Publication Ethics: COPE | Raising the Quality of Academic Journals. Retrieved 5/8/2015, from: http://publicationethics.org

Βιβλιοθήκη ΑΤΕΙΘ. (2009). Πρόγραμμα πληροφοριακού γραμματισμού - Εργαλείο σύνταξης βιβλιογραφικών παραπομπών. [online] Orion.lib.teithe.gr. Ανακτήθηκε την 4/8/2015, από: http://orion.lib.teithe.gr/index.php?page=additional-references

EKT/EIE. (2015). Ανοικτή Πρόσβαση: γνώση για όλους. Ανακτήθηκε την 27/07/2015 από: http://www.openaccess.gr

Πνευματική ιδιοκτησία. (2015). Στο Wikipedia. Ανακτήθηκε την 4/8/2015, από: https://el.wikipedia.org/wiki/Πνευματική_ιδιοκτησία