Το διαδίκτυο ως εργαλείο αναζήτησης (the internet as a search tool)
Τι είναι:
Το διαδίκτυο αποτελεί το πιο δημοφιλές και ισχυρό πληροφοριακό εργαλείο με ποικίλες εφαρμογές και δυνατότητες. Παρέχει ποικιλία εφαρμογών πληροφόρησης και επικοινωνίας σε δισεκατομμύρια χρήστες. Ποσοτικά συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο όγκο πληροφόρησης, η ποιοτική του ωστόσο απόδοση είναι συνάρτηση των ικανοτήτων αναζήτησης και αξιολόγησης του χρήστη (Κυριακή-Μάνεση, 2008).
Τα προγράμματα πρόσβασης στο διαδίκτυο είναι γνωστά ως προγράμματα περιήγησης (browsers), ενώ κάθε έγγραφο (ιστοσελίδα) έχει μια μοναδική διεύθυνση που ονομάζεται ενιαίος εντοπιστής πόρων (Uniform Resource Locator, URL) και εμφανίζεται στη γραμμή διευθύνσεων του browser.
Οι μηχανές αναζήτησης (search engines) είναι τα εργαλεία εύρεσης πληροφοριών στο διαδίκτυο. Για την ανίχνευση των ιστοσελίδων χρησιμοποιούνται προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών (διαδικτυακά ρομπότ). Αυτές οι ιστοσελίδες προσαρμόζονται και προστίθενται σε μια βιβλιογραφική βάση. Οι μεγάλες μηχανές αναζήτησης όπως η Google, έχουν πολύ μεγάλες βάσεις και ευρετηριάζουν δισεκατομμύρια ιστοσελίδες.
Στις μέρες μας έξυπνες συσκευές (smartphone, tablet, κ.ά.) έχουν αλλάξει τον τρόπο που οι άνθρωποι αναζητούν και έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες. Εφαρμογές προγραμμάτων για κινητή χρήση (mobile use) μπορούν να εγκατασταθούν και να χρησιμοποιηθούν για αναζήτηση όχι μόνο σε ιστοσελίδες αλλά και σε βιβλιογραφικές βάσεις. Αρκετές εταιρείες - πάροχοι βιβλιογραφικών βάσεων όπως η Ebsco και ο Elsevier Elsevier (ScienceDirect, Scopus), προσφέρουν τέτοιες εφαρμογές.
Οδηγία 1:
Οι πληροφορίες και τα τεκμήρια στο διαδίκτυο εντοπίζονται εισάγοντας λέξεις κλειδιά. Δεν είναι απαραίτητα αξιολογημένες και πολλές από αυτές έχουν εμπορικό σκοπό. Έτσι αν ψάχνετε για κάτι πολύ συγκεκριμένο εξετάστε τα παρακάτω για να βελτιώσετε τις αναζητήσεις σας (Edith Cowan University Library, 2011):
-
Χρησιμοποιήστε ποικίλες μηχανές αναζήτησης. Καμία μηχανή, συμπεριλαμβανομένης και της Google, δεν μπορεί να ευρετηριάσει όλες τις ιστοσελίδες. Για το λόγο αυτό, αλλά και για να εξασφαλιστεί μια ολοκληρωμένη αναζήτηση, θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε εξειδικευμένες και ίσως περισσότερες από μία μηχανές ή εργαλεία εύρεσης πληροφοριών στο διαδίκτυο π.χ. Google Scholar, Creative Commons Search.
-
Αξιολογήστε προσεκτικά κάθε αποτέλεσμα. Είναι γνωστό ότι η δημοσίευση στο διαδίκτυο είναι μια σχετικά μια εύκολη και φθηνή διαδικασία. Παράλληλα όμως, κανένας δε διασφαλίζει την επιλογή ή την επεξεργασία των δημοσιεύσεων. Καθώς λοιπόν ο τύπος και η ποιότητα του διαθέσιμου υλικού διαφέρει, θυμηθείτε να ελέγχετε την ταυτότητα και να αξιολογείτε τις πληροφορίες που βρήκατε (Βλέπε επίσης κεφ. 5.2 Αξιολόγησε τις πηγές σου στην Ενότητα 5: Συγκέντρωση των πληροφοριών).
-
Αξιοποιήστε το καλύτερο. Τα τελευταία χρόνια προωθείται στα πανεπιστήμια, η ανοικτή πρόσβαση. Μια πρωτοβουλία της ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας με στόχο την ανταλλαγή επιστημονικών πληροφοριών, την ενίσχυση της έρευνας και την αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Γνωρίστε λοιπόν και αξιοποιήστε τις πρωτοβουλίες ανοιχτής πρόσβασης και επωφεληθείτε από τις δράσεις της (ΕΚΤ, 2015).
Κοίτα κι αυτό: video
Βιβλιογραφία
Δημόσιος διαδικτυακός κατάλογος ανοιχτής πρόσβασης. (2015). Στο Wikipedia. Ανακτήθηκε την 28/05/2015, από http://el.wikipedia.org/wiki/Δημόσιος_διαδικτυακός_κατάλογος_ανοιχτής_πρόσβασης
Καρανικόλα, Ε., Μαζνώκη Μ. (2008). Αναζήτηση και ανάκτηση πληροφοριών από διάφορες πηγές. Επιμ. Τοράκη Κ. Εργασία στα πλαίσια του μαθήματος «Τεχνολογίες της πληροφορίας». Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας, ΜΠΣ: Διοίκηση & Οργάνωση Βιβλιοθηκών με έμφαση στις Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορίας. Αθήνα: Ιόνιο Πανεπιστήμιο, [online] Ανακτήθηκε την 28/04/2015, από http://users.ionio.gr/~toraki/infotech_met/infotech_met0708_ergasies/1_search_karanikola_maznoki.pdf
Κυριάκη-Μάνεση, Δάφνη. (2008). Εισαγωγή στις Πηγές και Υπηρεσίες Πληροφόρησης. Τεύχος Α. Δομή του Μαθήματος και Σημειώσεις. Αθήνα: ΑΤΕΙ Αθήνας, Σχολή Διοίκησης & Οικονομίας, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης.
ΕΚΤ. (2015). OpenAccess.gr. Ανακτήθηκε την 28/05/2015, από http://www.openaccess.gr
Edith Cowan University Library. (2011). ECU | Library | Pilot | 2.4 Select an appropriate tool. [online] Retrieved: 22/5/2015, from http://www.ecu.edu.au/service-centres/LIBRARY/pilot/Site_Resources/module2/2_4/index.html.
Edith Cowan University Library. (2011). ECU | Library | Pilot | 2.4.3.2 Tips for searching the Internet. [online] Retrieved: 22/5/2015, from http://www.ecu.edu.au/service-centres/LIBRARY/pilot/Site_Resources/module2/2_4/_3/2_4_3_2.
Queensland University of Technology. (2014). QUT | Library | Study Smart | 2.4 Select an appropriate tool. [online] Retrieved 28/11/2014, from http://studysmart.library.qut.edu.au/module2/2_4/.
The University of Newcastle, (2015). Finding Information - Information Literacy and Academic Integrity at the University of Newcastle Library. [online] Retrieved: 22/5/2015, from https://downloads.newcastle.edu.au/library/tutorials/infoskills/finding/page9.html.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
Scholar.google.gr, (2015). Μελετητής Google. [online] Retrieved: 22/5/2015, from https://scholar.google.gr/.