Καταιγισμός ιδεών (brainstorming)
Τι είναι:
Πρόκειται για την τεχνική της αυθόρμητης καταγραφής ιδεών/εννοιών που αφορούν ένα ζήτημα. Συνίσταται στην αποκάλυψη των ποικίλλων πτυχών ενός ερευνητικού θέματος μέσω της υποκίνησης των φοιτητών να προβούν συνειρμικά σε ελεύθερη και αυθόρμητη έκφραση ιδεών, εξερευνώντας με αυτόν τον τρόπο τις πολλαπλές διαστάσεις του θέματος μελέτης. Η τεχνική αυτή συμβάλει στην ανάδειξη των γνώσεων που προϋπάρχουν, στην οικοδόμηση νέων, στην βαθύτερη μελέτη ενός θέματος, στη διερεύνηση ποικίλων υποθέσεων, στην ανάδειξη διαφορετικών απόψεων καθώς και στη δημιουργία δεδομένων για περαιτέρω επεξεργασία και αξιοποίησή τους (Βασάλα, 2013). Μπορεί να δημιουργηθεί με το χέρι ή να αναπτυχθεί με κατάλληλο λογισμικό καταιγισμού ιδεών (brainstorming tools).
Κατά τη διαδικασία εφαρμογής του καταιγισμού ιδεών θα πρέπει σκεφτείτε:
-
Ποια είναι τα διάφορα θέματα / προβλήματα που χαρακτηρίζουν το ερευνητικό σας θέμα;
-
Ποιες θεωρίες ή παραδείγματα σχετίζονται με το θέμα σας;
-
Ποια ερωτήματα προκύπτουν όταν σκεφτόσαστε το θέμα σας;
-
Ποιοι όροι είναι δύσκολοι ή πρέπει να οριστούν εντός της θεματικής σας περιοχής;
Οδηγία 1:
Κοιτάξτε το ερευνητικό σας ερώτημα και σκεφτείτε μερικές λέξεις/ιδέες/έννοιες γι’ αυτό. Ψάξτε για μικρές λέξεις/ιδέες/έννοιες και σημειώστε τις.
Γράψτε όλα τα θέματα που σχετίζονται με τις θεωρίες, τα επιχειρήματα και τα αποδεικτικά στοιχεία που ήδη γνωρίζετε.
Μην περιορίζετε την σκέψη σας. Διερευνήστε τις ιδέες σας με ανοιχτό και άκριτο τρόπο.
Χρησιμοποιήστε ένα μεγάλο κομμάτι χαρτί για να σημειώνετε τις σκέψεις σας. Στο τέλος το χαρτί θα πρέπει περιλαμβάνει:
-
οποιεσδήποτε λέξεις/έννοιες/ιδέες που προκύπτουν από το ερευνητικό σας ερώτημα,
-
λέξεις που πρέπει να προσδιορίσετε,
-
ερωτήσεις που πρέπει να απαντήσετε,
-
πιθανές νέες κατευθύνσεις της σκέψης, της έρευνας ή των επιχειρημάτων σας,
-
οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία που γνωρίζετε για την υποστήριξη των επιχειρημάτων σας.
Οδηγία 2:
Διαφορετικοί άνθρωποι χρησιμοποιούν για την ίδια έννοια ή αντικείμενο διαφορετικούς όρους. Αν ψάξετε με έναν μόνο όρο, είναι πολύ πιθανό να μην εντοπίσετε τεκμήρια που χρησιμοποιούν διαφορετικούς όρους.
Για το λόγο αυτό προσπαθήστε να προσδιορίσετε τους σχετικούς όρους, τα συνώνυμα, τα ακρωνύμια, τις ορθογραφικές παραλλαγές κ.λπ. Για βοήθεια μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα θησαυρό όρων ή ένα λεξικό συνωνύμων.
Οδηγία 3:
Σκεφτείτε το εύρος ή το βάθος της ακαδημαϊκής σας εργασίας. Το όριο λέξεων που σας δόθηκε είναι ένας παράγοντας περιορισμού. Ωστόσο, θα πρέπει να αναρωτηθείτε και να αποφασίσετε, πόσες κύριες ιδέες μπορείτε να καλύψετε και πόσες πληροφορίες μπορείτε να παρουσιάσετε.
Παράλληλα, σκόπιμο θα ήταν να σκεφτείτε αν θα συμπεριλάβετε στην εργασία σας την προσωπική σας γνώμη, ενέργεια που για ορισμένα θέματα ενδεχομένως να είναι περισσότερο ή λιγότερο κατάλληλη. Ωστόσο, είναι σημαντικό να έρθετε αντιμέτωποι με τις πιθανές προσωπικές σας προκαταλήψεις ή νόρμες. Επιτρέψτε λοιπόν στον εαυτό σας να είναι ανοιχτό μυαλό σε νέες ιδέες και σε πιθανές κατευθύνσεις, καινούργιες για εσάς, που μπορεί να λάβει η εργασία σας.
Συμβουλή: Τι κάνω όταν έχω πλήθος ιδεών;
Δε χρειάζεται να ανησυχείτε, σε αυτό το σημείο τουλάχιστον, για κάποιες ιδέες, έννοιες ή λέξεις που σας φαίνονται περιττές. Είναι πολύ πιθανό να προκύψουν περισσότερες για ένα μέρος του θέματος σας και λιγότερες για κάποιο άλλο.
Κοίτα κι αυτό: video
Δραστηριότητα με βάση το σενάριο:
Κοιτάξτε το ερευνητικό σας ερώτημα και σκεφτείτε λέξεις/έννοιες/ιδέες που έρχονται στο μυαλό σας για τη φράση: «εκπαιδευτική πολιτική».
Αντλώντας στοιχεία από τη διαθέσιμη βιβλιογραφία, συζητείστε για τη σχέση της κοινωνιολογίας στη χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής. Σκεφτείτε και αναλύστε τη συμβολή της στην καταπολέμηση των ανισοτήτων στην εκπαίδευση.
Ψάξτε για μικρές λέξεις/έννοιες/ιδέες και σημειώστε τις. Μην περιορίζετε την σκέψη σας. Διερευνήστε τις ιδέες σας με ανοιχτό και άκριτο τρόπο.
Χρησιμοποιήστε ένα μεγάλο κομμάτι χαρτί ή ένα εργαλείο καταιγισμού ιδεών για να σημειώσετε τις σκέψεις σας όπως στο παράδειγμα που ακολουθεί.
Κάντε το ίδιο και με τη φράση «ανισότητες στην εκπαίδευση».
Καταιγισμός ιδεών
- Χρησιμοποιήστε ένα μεγάλο κομμάτι χαρτί ή ένα δωρεάν on-line εργαλείο καταιγισμού ιδεών (π.χ. scrumblr) για να σημειώνετε τις σκέψεις σας.
- Κοιτάξτε το ερευνητικό σας ερώτημα και σκεφτείτε λέξεις/έννοιες/ιδέες που έρχονται στο μυαλό σας για τη φράση «εκπαιδευτική πολιτική».
- Ψάξτε για μικρές λέξεις/έννοιες/ιδέες και σημειώστε τις. Μην περιορίζετε την σκέψη σας. Διερευνήστε τις ιδέες σας με ανοιχτό και άκριτο τρόπο.
